English
Doanh nghiệp quốc tế khi chọn văn phòng tại Việt Nam ngày càng quan tâm đến một tiêu chí mới, đó là công trình có đạt chứng chỉ xanh hay không. Với các công ty con của tập đoàn nước ngoài, quỹ đầu tư hay doanh nghiệp công nghệ đang mở rộng tại Việt Nam, việc hiểu đúng bản chất và sự khác biệt giữa các hệ chứng chỉ xanh sẽ giúp việc lựa chọn địa điểm làm việc chính xác và hiệu quả hơn. Bài viết dưới đây Inspire Hub sẽ tổng hợp 12 chứng chỉ công trình xanh được công nhận rộng rãi nhất hiện nay, cùng những chính sách hỗ trợ liên quan tại Việt Nam.
Chứng chỉ xanh: Xu hướng hiện đại cho doanh nghiệp phát triển bền vững
Chứng chỉ xanh (Green Certification) là sự công nhận chính thức do các tổ chức uy tín (trong nước hoặc quốc tế) cấp cho các công trình xây dựng, sản phẩm, dịch vụ hoặc doanh nghiệp đáp ứng đầy đủ các tiêu chí khắt khe về bảo vệ môi trường, tiết kiệm tài nguyên và phát triển bền vững. Chứng chỉ xanh ra đời để lượng hóa mức độ thân thiện với môi trường của một công trình, dựa trên các tiêu chí về năng lượng, nước, vật liệu và sức khỏe người sử dụng.
Hiện nay, chứng chỉ xanh đã vượt qua giới hạn của một công cụ quảng bá tự nguyện để trở thành một chiến lược bắt buộc và điều kiện tiên quyết trong lộ trình phát triển bền vững của doanh nghiệp. Xu hướng này thể hiện rõ nét qua việc tích hợp chứng chỉ xanh vào tiêu chuẩn ESG và mục tiêu Net Zero, giúp doanh nghiệp lượng hóa các chỉ số môi trường, từ đó dễ dàng tiếp cận nguồn tín dụng xanh ưu đãi và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Bên cạnh đó, việc vận hành các không gian và nhà xưởng đạt chuẩn xanh giúp doanh nghiệp cắt giảm đáng kể chi phí điện, nước và năng lượng dài hạn, đồng thời gia tăng sức cạnh tranh cho sản phẩm trước làn sóng tiêu dùng xanh.
Không dừng lại ở khía cạnh tài chính, chứng chỉ xanh còn đóng vai trò như một lời khẳng định về trách nhiệm xã hội, giúp xây dựng uy tín thương hiệu trong mắt các nhà đầu tư và tạo ra môi trường làm việc lành mạnh để thu hút, giữ chân nhân tài. Tóm lại, việc chủ động chuyển dịch theo các tiêu chuẩn xanh chính là bước đi chiến lược giúp doanh nghiệp biến áp lực tuân thủ môi trường thành lợi thế cạnh tranh bền vững trên thị trường.
Top 12 chứng chỉ công trình xanh phổ biến hiện nay
Mỗi hệ chứng chỉ xanh được xây dựng theo bối cảnh pháp lý, khí hậu và mục tiêu phát triển riêng của từng quốc gia hoặc tổ chức sáng lập. Vì vậy, tiêu chí đánh giá, thang điểm và mức độ phổ biến giữa các chứng chỉ có sự khác biệt đáng kể. Phần dưới đây trình bày 12 chứng chỉ công trình xanh được áp dụng rộng rãi trên thế giới, kèm theo đặc điểm nổi bật của từng hệ thống.
Chứng chỉ LEED
LEED, viết tắt của Leadership in Energy and Environmental Design, do Hội đồng Công trình Xanh Hoa Kỳ USGBC phát triển và quản lý. Đây là một trong những chứng chỉ xanh được công nhận rộng rãi nhất toàn cầu, áp dụng cho nhiều loại hình công trình từ văn phòng, nhà ở đến khu đô thị. Hệ thống chứng chỉ LEED đánh giá công trình dựa trên thang điểm tối đa 110, xoay quanh các nhóm tiêu chí như vị trí, sử dụng nước, năng lượng, vật liệu và chất lượng môi trường trong nhà. Công trình đạt từ 40 điểm trở lên sẽ nhận chứng nhận LEED Certified, tiếp theo là các cấp Silver từ 50 điểm, Gold từ 60 điểm và Platinum từ 80 điểm trở lên. Với doanh nghiệp có trụ sở chính tại Mỹ hoặc châu Âu, LEED thường là chuẩn tham chiếu quen thuộc khi đánh giá địa điểm đặt văn phòng tại thị trường mới như Việt Nam.
Tiêu chuẩn LOTUS
Tiêu chuẩn LOTUS là hệ thống đánh giá công trình xanh đầu tiên do Việt Nam xây dựng, được phát triển bởi Hội đồng Công trình Xanh Việt Nam VGBC. Tiêu chuẩn này được thiết kế riêng để phù hợp với điều kiện khí hậu, quy định pháp luật và thực tiễn ngành xây dựng trong nước. LOTUS đánh giá công trình dựa trên các nhóm tiêu chí gồm năng lượng, nước, vật liệu, sức khỏe, địa điểm và quản lý dự án, với điều kiện tiên quyết bắt buộc và hệ thống chấm điểm theo từng hạng mục. Đối với doanh nghiệp nước ngoài đang tìm hiểu thị trường Việt Nam, LOTUS là căn cứ đáng tin cậy để đánh giá mức độ phù hợp của công trình với bối cảnh địa phương, đồng thời có chi phí chứng nhận thường dễ tiếp cận hơn so với các hệ quốc tế khác.
Chứng nhận EDGE
EDGE là viết tắt của Excellence in Design for Greater Efficiencies, do Tổ chức Tài chính Quốc tế IFC thuộc Nhóm Ngân hàng Thế giới phát triển. Mục tiêu của chứng chỉ EDGE là hạ thấp rào cản chứng nhận xanh tại các thị trường mới nổi, trong đó có Việt Nam. Khác với LEED và LOTUS vốn đánh giá trên nhiều nhóm tiêu chí, chứng nhận EDGE chỉ tập trung vào ba yếu tố cốt lõi là năng lượng, nước và năng lượng hàm chứa trong vật liệu xây dựng. Công trình cần chứng minh mức tiết kiệm tối thiểu 20% ở cả ba hạng mục so với công trình thông thường để đạt chứng nhận EDGE. Nhờ cách tiếp cận đơn giản và chi phí hợp lý, EDGE phù hợp với các dự án cần chứng nhận xanh nhanh mà không đòi hỏi quy trình đánh giá quá phức tạp.
Chứng nhận WELL
WELL Building Standard được phát triển bởi Viện Xây dựng Sức khỏe Quốc tế IWBI, ra mắt lần đầu vào năm 2014. Khác với các chứng chỉ xanh tập trung vào tác động môi trường, WELL đặt trọng tâm vào sức khỏe thể chất và tinh thần của người sử dụng không gian. Chứng chỉ WELL v2 đánh giá công trình theo 10 nhóm tiêu chí gồm không khí, nước, dinh dưỡng, ánh sáng, vận động, tiện nghi nhiệt, âm thanh, vật liệu, tinh thần và cộng đồng. Các cấp độ chứng nhận gồm Bronze, Silver, Gold và Platinum, tùy theo điểm số và số lượng tiêu chí tối ưu đạt được. Với các công ty công nghệ và quỹ đầu tư quốc tế, chứng nhận WELL thường là yếu tố cộng thêm quan trọng bên cạnh LEED hoặc LOTUS, vì thể hiện cam kết rõ ràng với phúc lợi và trải nghiệm làm việc của đội ngũ nhân sự.
Chứng chỉ Green Globes
Green Globes là hệ thống chứng nhận công trình xanh phổ biến tại Bắc Mỹ, được quản lý bởi Green Building Initiative GBI. Chứng chỉ này sử dụng nền tảng đánh giá trực tuyến, cho phép chủ đầu tư tự thực hiện khảo sát ban đầu trước khi có đánh giá viên độc lập xác minh. Green Globes đánh giá công trình dựa trên các tiêu chí về quản lý dự án, địa điểm, năng lượng, nước, vật liệu và tài nguyên, môi trường trong nhà cùng phát thải. Kết quả được xếp hạng theo thang điểm từ một đến bốn quả cầu xanh, tương ứng với mức độ đáp ứng tiêu chuẩn bền vững. Ưu điểm của Green Globes là quy trình đánh giá linh hoạt và thời gian xử lý thường nhanh hơn so với một số hệ chứng nhận truyền thống, phù hợp với doanh nghiệp cần chứng nhận trong khung thời gian ngắn.
Chứng chỉ BREEAM
BREEAM, viết tắt của Building Research Establishment Environmental Assessment Method, được phát triển tại Vương quốc Anh và là một trong những chứng chỉ công trình xanh lâu đời nhất thế giới. Hệ thống này được sử dụng rộng rãi tại châu Âu và nhiều thị trường quốc tế khác. Chứng chỉ BREEAM đánh giá công trình toàn diện trên vòng đời sử dụng, bao gồm quản lý, sức khỏe và tiện nghi, năng lượng, giao thông, nước, vật liệu, chất thải, sử dụng đất, ô nhiễm và hệ sinh thái. Kết quả được xếp hạng theo các mức Pass, Good, Very Good, Excellent và Outstanding. Doanh nghiệp có trụ sở chính tại châu Âu thường ưu tiên BREEAM khi đánh giá tiêu chuẩn công trình, vì đây là chứng chỉ có độ phủ và uy tín cao tại khu vực này.
Chứng chỉ xanh Green Star
Green Star là hệ thống chứng nhận công trình xanh do Green Building Council of Australia phát triển, được áp dụng rộng rãi tại Úc và New Zealand. Chứng chỉ này đánh giá công trình dựa trên các tiêu chí về quản lý, chất lượng môi trường trong nhà, năng lượng, giao thông, nước, vật liệu, sử dụng đất và sinh thái, phát thải cùng đổi mới sáng tạo. Kết quả đánh giá Green Star được xếp hạng theo thang sao từ một đến sáu, trong đó sáu sao thể hiện mức độ xuất sắc toàn cầu về thiết kế bền vững. Với các doanh nghiệp có quan hệ đối tác hoặc đầu tư từ Úc, Green Star là chứng chỉ tham chiếu quen thuộc khi đánh giá tiêu chuẩn công trình tại thị trường Việt Nam.
Chứng chỉ HQE
HQE, viết tắt của Haute Qualité Environnementale, là chứng chỉ công trình xanh có nguồn gốc từ Pháp, được quản lý bởi tổ chức Certivéa và HQE-GBC. Chứng chỉ này phổ biến tại Pháp và nhiều quốc gia nói tiếng Pháp, đồng thời được áp dụng cho cả công trình thương mại lẫn dân dụng. HQE đánh giá công trình dựa trên bốn trụ cột chính gồm quản lý môi trường công trình, tiện nghi, sức khỏe và hiệu quả kinh tế, chia thành nhiều tiêu chí kỹ thuật chi tiết. Cách tiếp cận này giúp HQE cân bằng giữa yếu tố môi trường và hiệu quả sử dụng thực tế của công trình. Doanh nghiệp có công ty mẹ tại Pháp hoặc châu Âu nói tiếng Pháp thường xem HQE là chuẩn mực quen thuộc khi lựa chọn văn phòng tại các thị trường mới.
Chứng nhận DGNB
DGNB là chứng chỉ công trình xanh do Hội đồng Công trình Bền vững Đức phát triển, nổi bật với cách tiếp cận toàn diện dựa trên ba trụ cột bền vững gồm môi trường, kinh tế và xã hội. Đây là điểm khác biệt so với nhiều hệ chứng nhận chỉ tập trung chủ yếu vào yếu tố môi trường. Hệ thống DGNB đánh giá công trình trong suốt vòng đời, từ giai đoạn thiết kế, xây dựng đến vận hành, với các cấp độ Bronze, Silver, Gold và Platinum. DGNB cũng cung cấp phiên bản dành riêng cho nội thất, phù hợp với các dự án cải tạo văn phòng. Chứng chỉ DGNB thường được các tập đoàn Đức và doanh nghiệp châu Âu lựa chọn làm tiêu chuẩn tham chiếu khi mở rộng hoạt động sang thị trường quốc tế.
Chứng chỉ CASBEE
CASBEE, viết tắt của Comprehensive Assessment System for Built Environment Efficiency, là hệ thống đánh giá công trình xanh do Nhật Bản phát triển, được hỗ trợ bởi chính phủ và chính quyền địa phương. Chứng chỉ này áp dụng cho nhiều quy mô, từ một căn nhà đơn lẻ đến cả khu đô thị. CASBEE đánh giá công trình dựa trên tỷ lệ giữa chất lượng môi trường bên trong công trình và tải trọng môi trường mà công trình gây ra bên ngoài, thể hiện qua chỉ số hiệu quả môi trường xây dựng. Hệ thống này còn có phiên bản CASBEE Wellness Office chuyên đánh giá yếu tố sức khỏe trong không gian văn phòng. Với doanh nghiệp Nhật Bản đang tìm kiếm văn phòng tại Việt Nam, CASBEE là chứng chỉ quen thuộc và thường được đối chiếu song song với LEED hoặc LOTUS.
Chứng chỉ Living Building Challenge
Living Building Challenge là chứng chỉ công trình xanh khắt khe nhất trong số các hệ thống hiện có, được tổ chức Living Future quản lý. Chứng chỉ này không chỉ dừng ở việc giảm thiểu tác động môi trường, mà hướng đến mục tiêu công trình vận hành tự cung tự cấp, tái tạo tài nguyên và kết nối con người với thiên nhiên. Hệ thống này được cấu trúc theo bảy lĩnh vực hiệu suất gồm địa điểm, nước, năng lượng, sức khỏe và hạnh phúc, vật liệu, công bằng và vẻ đẹp. Để đạt chứng nhận đầy đủ, công trình phải chứng minh hiệu suất thực tế qua ít nhất mười hai tháng vận hành liên tục, thay vì chỉ dựa trên hồ sơ thiết kế. Đây là chứng chỉ phù hợp với các dự án tiên phong, thường được các tổ chức có tầm nhìn dài hạn về phát triển bền vững lựa chọn làm mục tiêu chiến lược.
Chứng chỉ NABERS
NABERS, viết tắt của National Australian Built Environment Rating System, là hệ thống đánh giá hiệu suất môi trường của công trình đang vận hành tại Úc, được chính phủ nước này bảo trợ. Khác với các chứng chỉ tập trung vào giai đoạn thiết kế, NABERS đo lường dữ liệu tiêu thụ thực tế trong mười hai tháng liên tục. Hệ thống NABERS đánh giá bốn nhóm chính gồm năng lượng, nước, chất lượng môi trường trong nhà và quản lý chất thải, xếp hạng theo thang sao từ một đến sáu. Điểm mạnh của NABERS là tính minh bạch cao nhờ dựa trên số liệu vận hành thực tế thay vì chỉ đánh giá trên hồ sơ ban đầu. Doanh nghiệp thuê văn phòng tại các tòa nhà đạt xếp hạng NABERS cao có thể yên tâm về hiệu quả sử dụng năng lượng và chi phí vận hành trong dài hạn.
Cơ hội cho doanh nghiệp đạt chứng chỉ xanh
Đối với doanh nghiệp mới thành lập văn phòng tại Việt Nam hoặc đang mở rộng quy mô, việc tự triển khai đánh giá và cải tạo không gian theo từng tiêu chí của các chứng chỉ như LEED, LOTUS hay WELL thường tốn nhiều thời gian và nguồn lực nội bộ. Một đơn vị có kinh nghiệm trong lĩnh vực thiết kế và vận hành văn phòng sẽ giúp doanh nghiệp xác định đúng hệ chứng chỉ phù hợp với mục tiêu và ngân sách, đồng thời tối ưu các yếu tố về ánh sáng tự nhiên, thông gió, vật liệu và bố trí không gian ngay từ giai đoạn lên kế hoạch.
Inspire Hub cung cấp dịch vụ tư vấn thiết kế vận hành văn phòng, hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng không gian làm việc theo hướng bền vững và phù hợp với các tiêu chuẩn quốc tế. Với kinh nghiệm làm việc cùng nhiều doanh nghiệp có yếu tố nước ngoài, đội ngũ Inspire Hub đồng hành từ giai đoạn tư vấn ý tưởng đến triển khai thực tế, góp phần tạo nền tảng thuận lợi để doanh nghiệp tiến gần hơn đến mục tiêu đạt chứng chỉ xanh cho không gian làm việc của mình. Việc lựa chọn đúng đối tác tư vấn ngay từ đầu giúp doanh nghiệp tránh những khoản đầu tư sửa chữa phát sinh về sau, đồng thời đảm bảo không gian làm việc phản ánh đúng cam kết phát triển bền vững mà tổ chức đang hướng tới.
Một số chính sách hỗ trợ cho doanh nghiệp đạt chứng chỉ xanh
Việt Nam có các chính sách khuyến khích đầu tư và hoạt động bảo vệ môi trường, trong đó có những hình thức hỗ trợ về vốn và ưu đãi thuế theo điều kiện pháp luật. Đây là yếu tố quan trọng doanh nghiệp cần nắm rõ trước khi quyết định đầu tư vào công trình đạt chứng chỉ xanh. Theo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025 và Nghị định 320/2025/NĐ-CP hướng dẫn thi hành, thu nhập từ dự án đầu tư mới thuộc lĩnh vực bảo vệ môi trường, sản xuất năng lượng tái tạo hoặc năng lượng sạch được áp dụng thuế suất ưu đãi 10% trong 15 năm, đồng thời được miễn thuế 4 năm và giảm 50% số thuế phải nộp trong 9 năm tiếp theo kể từ năm đầu tiên có thu nhập chịu thuế.
Bên cạnh ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp, dự án bảo vệ môi trường thuộc danh mục ngành nghề hoặc địa bàn ưu đãi đầu tư còn có thể được miễn thuế nhập khẩu đối với hàng hóa tạo tài sản cố định như máy móc, thiết bị, áp dụng cho cả dự án đầu tư mới và dự án mở rộng, cùng các hỗ trợ liên quan đến đất đai như miễn giảm tiền thuê đất theo quy định pháp luật hiện hành. Ngoài ra, theo Nghị quyết 198/2025/QH15, doanh nghiệp thuộc khu vực kinh tế tư nhân, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh thực hiện dự án xanh, tuần hoàn hoặc áp dụng khung tiêu chuẩn ESG được Nhà nước hỗ trợ lãi suất 2% mỗi năm khi vay vốn. Tính đến cuối năm 2025, cơ chế triển khai chi tiết chính sách này vẫn đang được Ngân hàng Nhà nước hoàn thiện, cho thấy hành lang pháp lý tại Việt Nam đang tiếp tục được bổ sung theo hướng khuyến khích doanh nghiệp chuyển đổi xanh.
Nhìn chung, chứng chỉ xanh đã trở thành tiêu chuẩn quan trọng giúp doanh nghiệp quốc tế đánh giá chất lượng công trình, đồng thời thể hiện cam kết phát triển bền vững trong mắt đối tác và nhân sự. Mỗi hệ chứng chỉ công trình xanh mang đặc điểm và tiêu chí riêng, phù hợp với từng bối cảnh và mục tiêu đầu tư khác nhau. Việc lựa chọn không gian làm việc đạt chứng chỉ xanh không chỉ giúp tối ưu chi phí vận hành lâu dài, mà còn củng cố hình ảnh chuyên nghiệp của doanh nghiệp tại thị trường Việt Nam.
Nếu doanh nghiệp đang tìm kiếm không gian làm việc đáp ứng các tiêu chuẩn bền vững, hoặc cần tư vấn về thiết kế và vận hành văn phòng theo định hướng xanh, hãy liên hệ Inspire Hub để được đội ngũ chuyên môn hỗ trợ giải pháp phù hợp với nhu cầu và ngân sách của tổ chức.
